Tatlı
Vezir Parmağı
— Vezirin sadakatinden doğan, şerbet emen parmak biçimli irmik tatlısı
55 dk
6
380 kcal

Hazırlanışı
- 1
Şerbeti pişirip soğutun~15 dk
Şeker ve suyu tencereye alın. Kaynayınca **karıştırmadan** 10 dk pişirin (karıştırmak kristalleşme yapar). Limon suyu ve karanfilleri ekleyin, 2 dk daha pişirip ocaktan alın. **Tamamen soğusun** — kızgın hamura sıcak şerbet eşitlenmez. *Kural:* sıcak hamur **soğuk şerbete** girer ya da soğuk hamur **sıcak şerbete** girer; ikisi aynı sıcaklıkta olmaz.
- 2
Hamur tabanını pişirin~12 dk
Tencereye süt, tereyağı, tuz, irmik ve toz şekeri alın. **Orta ateşte** karıştırarak kaynama noktasına getirin. Kaynayınca unu **bir defada** ekleyip **kuvvetlice çırpın**. Karışım toparlanıp tencereden ayrılana kadar 3-4 dk pişirin (Fransız *pâte à choux* tekniği). Karışımı geniş tabağa alıp **5 dk soğutun** — sıcakken yumurta katarsanız pişer.
- 3
Yumurtaları katın~6 dk
Hamur ılındıktan sonra yumurtaları **tek tek** ekleyip her birinde mikserle pürüzsüz hâle gelene kadar çırpın. Vanilyayı katın. Hamur **akıcı ama parmaktan ip gibi sarkan** kıvamda olmalı.
- 4
Hamuru parmak şeklinde sıkın~5 dk
Hamuru **yıldız uçlu sıkma torbasına** alın. Yağ ısınırken (yaklaşık 165°C — düşük sıcaklık şart, yüksek olursa dış pişer iç çiğ kalır) makas veya bıçakla **5-6 cm uzunluğunda parmaklar** doğrudan kızgın yağa sıkın.
- 5
Kızartın~8 dk
Parmakları **uzaktan** sıkın, ilk kızartmada birbirine yapışmasın. Önce yüzeye çıkacaklar, sonra **6-7 dk** boyunca yavaşça çevirerek altın kahverengiye gelene kadar pişirin. Yüzeye çıkmıyorsa yağ soğuk demektir, kontrol edin. Süzgeçle çıkarıp **havlu kâğıda** alın, fazla yağı çekin.
- 6
Şerbete bandırın~4 dk
Sıcak parmakları **soğuk şerbete** 30 saniye batırın, kaşıkla yüzünü bastırarak şerbet emmesini sağlayın. Süzgeçle alıp servis tabağına dizin. Üzerine bolca toz Antep fıstığı serpin. Ilık servis edin.
İncelikleri
- Yağ sıcaklığı **kritik**: 165°C ideal. Termometreniz yoksa: hamurdan küçük parça atın, yavaşça yüzeye çıkıp kabarmalı (fokurdamamalı).
- Parmaklar şişerse normal, içleri **boşluklu** olmalı; bu, şerbeti emmesinin sırrıdır.
- Şerbet kıvamı önemli — fazla koyu olursa parmaklar yumuşamaz, ince olursa içine işlemez. Kaşıkla aldığında **ip gibi akmalı**.
- Sıkma torbası yoksa **kalın naylon poşetin köşesini kesip** yıldız uç olmadan da kızartabilirsiniz, yüzey daha düz çıkar.
- Şerbete batırma süresi 30 sn'i geçmesin — daha uzunda ezilir, dağılır.
Saklama
Şerbete batırılmış vezir parmakları **2 gün** oda sıcaklığında, 4 gün buzdolabında dayanır. Buzdolabından çıkarınca 15 dk dinlenmeli. Donmaya uygun değil — şerbet kristalleşir, hamur sünger gibi olur. Şerbete batırmadan önce dondurabilirsiniz: kullanmadan önce buzdolabında çözüp ısıtarak şerbete dalın.
Kaynaklar
Melceü't-Tabbâhîn(1844)
Mehmed Kâmil
Vezir parmağı orijinal tarifi
Türk Mutfağı Hikâyeleri(2000)
Tuğrul Şavkay
Vezir parmağı efsanesi ve isim hikâyesi
Saray Mutfağı Anekdotları
Reşad Ekrem Koçu
Padişah-vezir hikâyeleri ve mutfak yansımaları