Şerbet
Şıra
— Bağ bozumunun fermente serinleticisi
30 dk
8
110 kcal

Hazırlanışı
- 1
Üzümleri yıkayın ve ezin~15 dk
Üzümleri salkımdan ayırıp soğuk suda yıkayın. Çürük taneleri ayıklayın. **Geniş bir kâseye** alıp temiz elinizle veya tahta tokmakla ezin (taneler tamamen patlasın, ama çekirdekler kırılmasın).
- 2
Süzün ve tatlandırın~10 dk
Ezilmiş üzümleri **tülbentten süzerek** suyunu çıkarın. Süzgeci sıkıştırarak tüm suyu alın. 500 ml soğuk su ekleyin. Üzüm tatlı değilse şeker ve limon tuzunu ekleyip karıştırın.
- 3
Mayalanmaya bırakın (isteğe bağlı)~5 dk
Cam kavanoza alıp **gevşek kapakla** kapatın. **Oda sıcaklığında 24-48 saat** mayalandırın (hafif gazlı şıra). Çok mayalanırsa alkol oluşur — istemiyorsanız buzdolabında dinlendirin.
- 4
Soğuk servis edin~5 dk
Süzdüğünüz şırayı buzdolabında soğutun. **Cam bardakta** buz ve nane yaprağı ile sunun. Bağ bozumu ailelerde **ilk şıra ikramı** törensel bir andır.
İncelikleri
- **Üzüm tatlı olmalı** — Razakı, Sultaniye, Misket gibi aromatik beyaz çeşitler ideal.
- Şıra **doğal mayalanmaya** açıktır — çok beklerse şarap olur. **24 saat üst sınır** önerilir.
- Çekirdek **kırılmasın** — kırılırsa acı yapar.
- Saray usulü: **kar buzu** ile servis edilirdi (Yıldız sarnıçlarından).
- **Sirke yapımı** için 7-10 gün açık bekletilir; şıra → sirkencubin → şarap-sirkesi.
Saklama
Cam şişede buzdolabında **3-5 gün** dayanır — sonra mayalanır. Helal versiyon için **24 saatten sonra** tüketilmemelidir. Şıra Avrupa'da *grape must* veya *new wine* olarak bilinir.
Kaynaklar
Tabh-ı Et'ime(1469)
Şirvanî
Erken Osmanlı şıra ve üzüm tarifleri
Melceü't-Tabbâhîn(1844)
Mehmed Kâmil
Bağ bozumu ürünleri ve şıra
Türk Halk Mutfağı(2003)
Aydın Yılmaz
Anadolu bağcılık geleneği ve şıra kullanımı