Tatlı
Saray Lokması
— Hayır niyetiyle dağıtılan, mayalı şerbetli minik altın yumurtalar
115 dk
8
340 kcal

Hazırlanışı
- 1
Şerbeti pişirip tamamen soğutun~15 dk
Şeker ve suyu tencereye alın. **Karıştırmadan** kaynayana kadar ısıtın. Kaynayınca 12-15 dk daha pişirin, hafif koyulaşmalı (kaşıktan **akıcı şerbet** halinde sızmalı, balımsı olmasın). Limon suyu ve karanfili son 2 dk'da ekleyin. Ocaktan alıp **tamamen soğutun**.
- 2
Mayayı uyandırın~10 dk
Ilık suya 1 çay kaşığı şeker ve mayayı ekleyin, çırpıp 8-10 dk dinlendirin. Üzerinde **köpük** oluşmalı — mayanın canlı olduğunun göstergesi. Köpük yoksa maya bayattır, yenisini alın.
- 3
Hamuru karıştırın~8 dk
Geniş kapta un, mısır nişastası ve tuzu birleştirin. Mayalı suyu ekleyip **çırpıcı veya tahta kaşıkla** 4-5 dk kuvvetli karıştırın. Hamur **akıcı, kaşıktan ip gibi sarkan** kıvamda olmalı (kek hamurundan biraz daha sıvı). Kaşıkla yapışmıyorsa biraz su, çok akıcıysa az un katın.
- 4
Mayalandırın~60 dk
Üzerini **streç filmle ve havlu** ile örtün. **Sıcak ve cereyansız** yerde 60-75 dk dinlendirin. Hamur **iki katına çıkmalı** ve yüzeyinde **kabarcıklar** belirmelidir. Yetişmediyse 15 dk daha bekleyin.
- 5
Kızartın~18 dk
Yağı **170°C**'ye ısıtın (orta-yüksek). Hamuru **avucunuza alıp baş parmak ile işaret parmağı arasından** zeytin büyüklüğünde sıkın, yağa atın. Diğer elinizle **ıslak kaşık** kullanırsanız da olur. **Ara ara çevirerek** her tarafı altın kahverengi olana kadar 3-4 dk kızartın. Birden fazla atmayın — yağ sıcaklığı düşmesin. Süzgeçle çıkarıp havlu kâğıda alın.
- 6
Şerbete bandırın ve servis~5 dk
Sıcak lokmaları **soğuk şerbete** 1-2 dakika bandırın — havalanır, içi şerbetle dolar. Süzgeçle alıp servis tabağına dizin. Bir kısmının üzerine **toz tarçın**, bir kısmına **hindistan cevizi rendesi** serpin. Sıcak/ılık servis edin.
İncelikleri
- Şerbet **mutlaka soğuk olsun**, sıcak lokma ısı şokuyla şerbeti emer. Sıcak lokma + sıcak şerbet = ezik, dağılmış lokma.
- Mayanın aktivasyonu kritik — köpürmemişse hamur kabarmaz. Su sıcaklığı: parmak değdirince **sıcak ama acıtmamalı** (35-40°C).
- Lokma **iç boşlukları** ile bilinir; mısır nişastası ve mayalandırma yeterli süre olmalıdır.
- Yağ sıcaklığı düşerse lokmalar yağ emer; çok sıcakta da dış yanar iç çiğ kalır. **170°C** mükemmel nokta.
- Hayır niyetiyle dağıtmak için: yağlı kâğıt rulolarına 3-5 lokma + 1 tatlı kaşığı şerbet konup dağıtılır.
- Şerbete katmadan önce **iki kez** kızartırsanız (önce 150°C'de hafifçe, sonra 180°C'de altın renge) içleri daha kuru ve şerbete açık kalır.
Saklama
Şerbete batırılmış lokmalar **aynı gün** en lezzetli. Buzdolabında 2 gün dayanır ama **çıtırlığı kaybolur**, sadece tatlı yumuşak hamur kalır. Donmaya uygun değil. Şerbete batırılmamış (sade) kızartılmış lokma, kapalı kapta 1 gün dayanır; tüketmeden hemen önce şerbete batırın.
Kaynaklar
Melceü't-Tabbâhîn(1844)
Mehmed Kâmil
Lokma-i şahane orijinal tarifi
İstanbul Sokakları ve Tatlıları(1964)
Reşad Ekrem Koçu
Hayır lokması geleneği
Türk Mutfağı
Marianna Yerasimos
Lokma'nın saray ve halk versiyonları