Sahifeye dön

Sarma

Lahana Dolması

XVII. yüzyıl saray dolmasının kış sofrası vârisi

Süre

140 dk

Kişi

6

Kalori

340 kcal

Lahana Dolması

Hazırlanışı

  1. 1

    Lahana yapraklarını haşlayın~20 dk

    Geniş tencerede suyu kaynatın, **1 yemek kaşığı tuz** ekleyin. Lahana sapını V şekilde **bıçakla derin kesin** ve sapından tutarak tüm lahanayı kaynar suya yatırın. **Yapraklar yumuşadıkça** dış kısımdan teker teker maşa ile alın (her yaprak için 2-3 dk). Soğuk suyla durulayıp süzgeçte soğutun. Yaprakların sert orta damarlarını **bıçakla yatay tıraşlayarak** inceltin.

  2. 2

    İç harcı hazırlayın~12 dk

    Tavada tereyağı ve sıvıyağı eritin, soğanı **orta-kısık ateşte** 8 dk şeffaflaşana kadar terletin. Kapta kıymayı, soğanı, yıkanmış pirinci, rendelenmiş domatesi, salçaları, maydanoz, naneyi ve tüm baharatları birleştirin. Tuzu ekleyin. **El ile iyice yoğurun** — 5 dk. Pirinç tanelerine eşit yayılsın.

  3. 3

    Sarmaları yapın~25 dk

    Lahana yaprağını **damar yukarı** önünüze açın. **5x10 cm** dikdörtgenler halinde keserek (büyük yapraktan 2-3 sarma çıkar). Saplı kenara yakın **1 tatlı kaşığı harç** koyun. Yan kanatları içe katlayıp aşağıdan yukarıya **kalem gibi** sıkı sarın. **Çok sıkı sarmayın** — pirinç şişer.

  4. 4

    Tencereye dizin~5 dk

    Tencerenin tabanına **yırtık veya küçük yaprakları** döşeyin. Sarmaları **dik dik** ve yan yana sıkı dizin (yer kalmasın, açılmasın). Tabakalar halinde dizin (gerekiyorsa 2 kat).

  5. 5

    Pişirme suyunu ekleyin~3 dk

    Üzerine sıcak et suyunu, limon suyunu dökün. **Sarmaların hizasında** olmalı, üstünü 1 cm geçmemeli. Üzerine **tencereden küçük tabağı ters çevirip** koyun (yüzmesin).

  6. 6

    Pişirme~75 dk

    Kaynayınca **çok kısık ateşe** alın, kapağı kapatın. **70-80 dk** pişirin. Pirinç tane tane, lahana yumuşamış olmalı. Suyu çekildiyse 1/2 su bardağı sıcak su ekleyin.

  7. 7

    Üzerine kızdırılmış sos~3 dk

    Servis tabağına dikkatlice alın. Küçük tavada tereyağını **bal renginde** kızdırın, pul biberi ekleyip 5 sn karıştırıp **sıcak halde** sarmaların üzerine dökün. Yanına **sarımsaklı yoğurt** ile servis.

İncelikleri

  • Lahana yaprakları **tek tek soyularak** haşlanmalı; tüm baş bir kerede pişirilmez.
  • **Sert orta damarları tıraşlayın**; sarmadan dışa fırlama olmasın.
  • Çok sıkı sarmak sarmayı patlatır, çok gevşek sarmak içini yere döker — **1 tatlı kaşığı harç** ölçüsü tutturulmalı.
  • **Kızdırılmış tereyağı + pul biber** sosu Anadolu sarmacılığının imzası — atlamayın.
  • Karadeniz versiyonu için lahana yerine **kara lahana** ve harçta **mısır unu** kullanılır.
  • Vegan versiyon: kıyma yerine **150 g doğranmış mantar + 100 g pirinç + 50 g kuş üzümü**.

Saklama

Buzdolabında 4 gün dayanır. **Sarma ısıtıldığında daha lezzetli** olur. Tencereye 2 yemek kaşığı su, kısık ateşte kapaklı 10 dk. Mikrodalga 2 dk uygundur. Dondurma uygundur (1 ay), çözüldüğünde kızdırılmış tereyağı yenilenmeli.

Kaynaklar

  1. Melceü't-Tabbâhîn(1844)

    Mehmed Kâmil

    Lahana dolması (lâhana memlu) — kış sebzesi sarması; XVII. yy. saray adaptasyonu

  2. 500 Yıllık Osmanlı Mutfağı(2005)

    Marianna Yerasimos

    Lahana dolması bölümü; Rumeli, Karadeniz ve İstanbul versiyonları

  3. Sultan Sofraları: 15. ve 16. Yüzyılda Osmanlı Saray Mutfağı

    Stefanos Yerasimos

    XVII. yüzyıl saray mutfağında lahana dolması protokolü