Meze
İmam Bayıldı
— Bütün patlıcanın içinde soğan, sarımsak ve domatesin zeytinyağındaki dansı
85 dk
4
290 kcal

Hazırlanışı
- 1
Patlıcanları hazırlayın~25 dk
Patlıcanların saplarını bırakıp kabuklarını **alacalı şekilde** soyun (ala bula). Ortadan **uzunlamasına derin bir yarık** açın (uçtan 2 cm bırakın). Tuzlu suya 20 dk yatırın — acılığını alır. Süzüp kâğıt havluyla iyice kurulayın.
- 2
Patlıcanları kızartın~10 dk
Geniş tavada sıvı yağı kızdırın. Patlıcanları **yarık tarafı yukarı** olacak şekilde dizip orta-yüksek ateşte her tarafı 6-8 dk altın renge gelene dek kızartın. Kâğıt havlulu tabağa alın — fazla yağ aksın. *Daha hafif:* fırın 200°C, üzerine zeytinyağı sürerek 15 dk.
- 3
İç harcı kavurun~15 dk
Ayrı bir tavada zeytinyağını ısıtın. Soğanları **kısık ateşte** 12-15 dk **erimeye yakın** kavurun — bu yemekte soğan ne kadar piştiyse o kadar tatlıdır. Sarımsağı, biberleri ekleyip 2 dk daha. Rendelenmiş domatesi, şeker, tuz, karabiberi ekleyin; suyu çekene dek 5 dk pişirin. Ocaktan alıp maydanozu karıştırın.
- 4
Doldurun ve pişirin~30 dk
Patlıcanları yağ kabı tencereye yan yana dizin. **Yarıkları açıp** içine harcı bolca doldurun. Üzerine birer **domates dilimi** ve birer **sivri biber** koyun. Sıcak suyu ve limon suyunu yan taraftan dökün. Kapağı kapatıp **kısık ateşte 25-30 dk** pişirin. Patlıcanlar bütünüyle yumuşamalı.
- 5
Soğutun ve servis edin~5 dk
Ocaktan alın, kapağı kapalı **oda sıcaklığına** kadar dinlendirin. **Soğuk veya ılık** servis edin — sıcak değil. Üzerine son bir kez zeytinyağı gezdirip ekmekle ikram edin.
İncelikleri
- İmam Bayıldı **soğuk yenir**; sıcakken patlıcanın suyu ve zeytinyağı henüz birleşmemiş olur.
- Kemer patlıcan ince ve uzun olmalı — Türk usulü. Top patlıcan kullanırsanız ortadan ikiye bölün.
- Soğanı **bol** kullanmaktan çekinmeyin; yemeğin adı *imam bayıldı* — "imam o kadar zeytinyağı ve soğanı görünce bayıldı" rivayetinden gelir.
- Kızartmayı atlayıp doğrudan fırında pişirebilirsiniz — daha hafif olur, geleneksel tat hafif eksilir.
- Vegan ve glutensiz: bu tarif zaten ikisi de uygundur.
- Buzdolabından çıktıktan sonra **30 dk dinlendirin** — soğuk değil, **oda sıcaklığında** ikram edin.
Saklama
Buzdolabında **4 gün** rahatlıkla dayanır; aksine ertesi gün lezzeti artar — zeytinyağlıların kuralı. Cam kapaklı kapta saklayın, üzerine ince tabaka zeytinyağı dökün. **Dondurma uygun değildir**: patlıcan dokusu çözüldükten sonra suyunu salar, lapaya dönüşür.
Kaynaklar
Melceü't-Tabbâhîn(1844)
Mehmed Kâmil
İmam bayıldı tarifinin ilk basılı kaynağı; soğan-patlıcan oranları
500 Yıllık Osmanlı Mutfağı(2005)
Marianna Yerasimos
İmam bayıldının halk yemeği olarak gelişimi ve isim hikâyesi
Türk Yemek Kültürü(1948)
Süheyl Ünver
Zeytinyağlı yemek geleneğinin Osmanlı'daki kökleri