Sahifeye dön

Şerbet

Hardaliye

Edirne'nin asırlık fermente üzüm içeceği

Süre

10080 dk

Kişi

12

Kalori

95 kcal

Hardaliye

Hazırlanışı

  1. 1

    Üzümleri hazırlayın~15 dk

    Kara üzümleri **yıkamayın** — kabuğundaki doğal maya fermentasyonu başlatır. Saplarından temizleyip **ezin** (tahta tokmakla veya el ile, çekirdekleri kırmadan). Geleneksel olarak ayakla çiğnenirdi. Çekirdekler bütün kalmalı, acılaştırmamalıdır.

  2. 2

    Hardal tohumunu hazırlayın~5 dk

    Hardal tohumlarını **bir tülbente** sarıp ağzını iple bağlayın. Üzümün sirkeye dönmesini hardal engeller; bu yöntem **fermentasyonu kontrol altında tutar**. Hardalı asla doğrudan ezilmiş üzüme katmayın.

  3. 3

    Tüm malzemeleri kavanoza yerleştirin~10 dk

    Geniş, **ağzı geniş bir cam küp** veya seramik kabı seçin (metal kullanmayın). Üzümleri suyu ile beraber dökün. Tülbentteki hardalı, vişne yapraklarını, tarçını ve karanfili ekleyin. Üzümler suya tamamen gömülmelidir — gerekirse temiz, kaynamış soğuk su ekleyin (tepe boşluğu 5 cm).

  4. 4

    Fermente edin~10080 dk

    Kavanozun ağzını **temiz bir tülbentle** kapatın (lastikle sabitleyin) — hava alsın ama sinek girmesin. Serin (15-20°C), karanlık bir yerde **7-10 gün** bekletin. İlk 3 gün günde bir kez tahta kaşıkla karıştırın. Yüzeyde köpük doğaldır; kötü koku/kalın küf gelirse atın.

  5. 5

    Süzün ve şişeleyin~15 dk

    Tülbentten süzerek üzüm cibresini ayırın. Hardal tülbentini ve baharatları çıkarın. Tatlı isteniyorsa bal/pekmez ekleyin. Cam şişelere doldurun, **buzdolabında** saklayın. Soğukta fermentasyon yavaşlar.

İncelikleri

  • **Yıkanmamış üzüm** şart — kabuktaki doğal maya fermentasyonu başlatır.
  • Hardal tohumu **sirkeleşmeyi engeller** ama tek başına tat vermez; baharatlar tat verir.
  • Metal kap kullanmayın — fermentasyon ile tepkimeye girer. **Cam veya çömlek** ideal.
  • Hafif alkollüdür (%0.5-1) ama Osmanlı'da **"şerbet"** sınıfındaydı, içkiler arasında değil.
  • Geleneksel olarak **et yemekleriyle**, özellikle Edirne tava ciğerinin yanında içilir.

Saklama

Cam şişede buzdolabında **3-4 hafta** dayanır. Açıldıktan sonra fermentasyon yavaş sürer; gaz çıkışına dikkat (şişeyi haftada bir hafifçe gevşetin). Donmaya uygun değildir.

Kaynaklar

  1. Edirne Mutfağı(1998)

    Nedret Kuran-Burçoğlu

    Hardaliyenin Edirne'deki yüzyıllık geleneği ve aile tarifleri

  2. Türk Mutfak Kültürü

    Süheyl Ünver

    Trakya bölgesi fermente içecekleri

  3. Tarihsel Türk İçecekleri

    Bahaeddin Ögel

    Pre-Osmanlı ve Osmanlı dönemi fermente içecekleri tipolojisi