Sarma
Ayva Dolması
— Şehzâde sünnet düğünlerinin altın sarısı dolması
110 dk
6
380 kcal

Hazırlanışı
- 1
Ayvaları hazırlayın~12 dk
Ayvaları **iyice yıkayın** (tüylerini ovalayın), kabuğunu **soymayın**. Üst kısmını kapak gibi kesin (1/4 noktasından). Çekirdek bölümünü **küçük kaşıkla oyun**, etli kısımdan da 1.5-2 cm bırakacak şekilde içini açın. Oyduğunuz ayva etini ince doğrayıp kenara alın. **Limon suyu sürün** — kararma önler.
- 2
Soğan ve fıstığı kavurun~8 dk
Tavada tereyağını eritin, soğanı **orta-kısık ateşte** 6-7 dk şeffaflaşana kadar terletin. Çam fıstığını ekleyip 2-3 dk altın renginde olana kadar kavurun. Kuş üzümünü ekleyip 30 sn karıştırıp ocaktan alın. Soğutun.
- 3
İç harcı yoğurun~8 dk
Kapta kuzu kıymayı, yıkanmış pirinci, soğan-fıstık karışımını, **doğranmış ayva etini**, baharatları ve maydanozu birleştirin. Tuzu ekleyin. **El ile iyice yoğurun** — tüm malzeme eşit dağılsın. 5 dk dinlendirin.
- 4
Ayvaları doldurun~6 dk
Her ayvanın içine harcı **3/4 doluluk** ile koyun (pirinç şişecek). Üst kapaklarını yerleştirin. **Kürdan ile sabitleyebilirsiniz**. Geniş tencereye dik dik dizin (sallanmasın diye sıkı yerleştirin).
- 5
Pişirme suyunu hazırlayın~3 dk
Et suyuna balı eritin (ılık olmalı) ve karıştırın. Tencereye **ayvaların yarı boyuna kadar** dökün. Aralarına tarçın çubuğu yerleştirin. Üzerine ek tereyağını **küçük parçalar halinde** dağıtın.
- 6
Pişirme~70 dk
**Ocakta orta-kısık ateşte** kapağı yarı kapalı 70 dk pişirin (alternatif: **170°C fırında** 75 dk). Ayvalar **altın sarı** rengine bürünmeli, çatalla kolayca delinmeli. Su çekildiyse 1/2 su bardağı sıcak su daha ekleyin.
- 7
Servis~3 dk
Servis tabağına dik koyun. Tencerede kalan **tatlı-tuzlu sosu** ayvaların üzerine kaşıkla dökün. Sıcak servis edin. Yanına **sade pilav** veya **iç pilav** mükemmel uyum kurar.
İncelikleri
- **Olgun ama sert** ayva seçin — çok yumuşak ayva pişerken çöker.
- Ayva kabuğu **soyulmaz**; pişme sırasında dağılmasın diye gerekli.
- **Bal** klasik dokunuştur; ayvanın kendi tatlısıyla birleşince saray dengesi oluşur.
- Tarçın çubuğu **toz tarçından daha derin** aroma verir.
- Yağlı kıyma şart; yağsız kıyma kuru kalır.
- Vejetaryen versiyon: kıyma yerine **150 g kestane (haşlanmış, ezilmiş) + 100 g mantar**.
Saklama
Buzdolabında 3 gün dayanır. Isıtırken **170°C fırında 15 dk**, sosuyla beraber. Mikrodalga uygundur (2 dk). Dondurma uygun değil — ayva dokusu kaybolur.
Kaynaklar
Surnâme-i Hümâyûn(1582)
İntizami
Şehzâdelerin sünnet düğünlerinde sunulan ayva dolması; festive sofra menüleri
Melceü't-Tabbâhîn(1844)
Mehmed Kâmil
Ayva dolması (ayva memlu) tarifi ve bal kullanımı
500 Yıllık Osmanlı Mutfağı(2005)
Marianna Yerasimos
Saray mutfağında meyve dolmaları, ayva ve kavun dolması karşılaştırması