Sahifeye dön

Sarma

Ayva Dolması

Şehzâde sünnet düğünlerinin altın sarısı dolması

Süre

110 dk

Kişi

6

Kalori

380 kcal

Ayva Dolması

Hazırlanışı

  1. 1

    Ayvaları hazırlayın~12 dk

    Ayvaları **iyice yıkayın** (tüylerini ovalayın), kabuğunu **soymayın**. Üst kısmını kapak gibi kesin (1/4 noktasından). Çekirdek bölümünü **küçük kaşıkla oyun**, etli kısımdan da 1.5-2 cm bırakacak şekilde içini açın. Oyduğunuz ayva etini ince doğrayıp kenara alın. **Limon suyu sürün** — kararma önler.

  2. 2

    Soğan ve fıstığı kavurun~8 dk

    Tavada tereyağını eritin, soğanı **orta-kısık ateşte** 6-7 dk şeffaflaşana kadar terletin. Çam fıstığını ekleyip 2-3 dk altın renginde olana kadar kavurun. Kuş üzümünü ekleyip 30 sn karıştırıp ocaktan alın. Soğutun.

  3. 3

    İç harcı yoğurun~8 dk

    Kapta kuzu kıymayı, yıkanmış pirinci, soğan-fıstık karışımını, **doğranmış ayva etini**, baharatları ve maydanozu birleştirin. Tuzu ekleyin. **El ile iyice yoğurun** — tüm malzeme eşit dağılsın. 5 dk dinlendirin.

  4. 4

    Ayvaları doldurun~6 dk

    Her ayvanın içine harcı **3/4 doluluk** ile koyun (pirinç şişecek). Üst kapaklarını yerleştirin. **Kürdan ile sabitleyebilirsiniz**. Geniş tencereye dik dik dizin (sallanmasın diye sıkı yerleştirin).

  5. 5

    Pişirme suyunu hazırlayın~3 dk

    Et suyuna balı eritin (ılık olmalı) ve karıştırın. Tencereye **ayvaların yarı boyuna kadar** dökün. Aralarına tarçın çubuğu yerleştirin. Üzerine ek tereyağını **küçük parçalar halinde** dağıtın.

  6. 6

    Pişirme~70 dk

    **Ocakta orta-kısık ateşte** kapağı yarı kapalı 70 dk pişirin (alternatif: **170°C fırında** 75 dk). Ayvalar **altın sarı** rengine bürünmeli, çatalla kolayca delinmeli. Su çekildiyse 1/2 su bardağı sıcak su daha ekleyin.

  7. 7

    Servis~3 dk

    Servis tabağına dik koyun. Tencerede kalan **tatlı-tuzlu sosu** ayvaların üzerine kaşıkla dökün. Sıcak servis edin. Yanına **sade pilav** veya **iç pilav** mükemmel uyum kurar.

İncelikleri

  • **Olgun ama sert** ayva seçin — çok yumuşak ayva pişerken çöker.
  • Ayva kabuğu **soyulmaz**; pişme sırasında dağılmasın diye gerekli.
  • **Bal** klasik dokunuştur; ayvanın kendi tatlısıyla birleşince saray dengesi oluşur.
  • Tarçın çubuğu **toz tarçından daha derin** aroma verir.
  • Yağlı kıyma şart; yağsız kıyma kuru kalır.
  • Vejetaryen versiyon: kıyma yerine **150 g kestane (haşlanmış, ezilmiş) + 100 g mantar**.

Saklama

Buzdolabında 3 gün dayanır. Isıtırken **170°C fırında 15 dk**, sosuyla beraber. Mikrodalga uygundur (2 dk). Dondurma uygun değil — ayva dokusu kaybolur.

Kaynaklar

  1. Surnâme-i Hümâyûn(1582)

    İntizami

    Şehzâdelerin sünnet düğünlerinde sunulan ayva dolması; festive sofra menüleri

  2. Melceü't-Tabbâhîn(1844)

    Mehmed Kâmil

    Ayva dolması (ayva memlu) tarifi ve bal kullanımı

  3. 500 Yıllık Osmanlı Mutfağı(2005)

    Marianna Yerasimos

    Saray mutfağında meyve dolmaları, ayva ve kavun dolması karşılaştırması